Geschiedenis eindexamen VMBO-GL/TL 2025 tijdvak 2 — vraag 43 van 6

In de jaren negentig van de vorige eeuw maakten steeds meer mensen zich zorgen over de houdbaarheid van de verzorgingsstaat. Welke ontwikkeling werd gezien als een bedreiging voor de verzorgingsstaat?

Antwoordopties:
  1. de ontzuiling van de samenleving
  2. de secularisatie van de samenleving
  3. de toename van het aantal mensen met een ouderdomsuitkering ✓
  4. het ontstaan van de overlegeconomie
Het juiste antwoord is C: de toename van het aantal mensen met een ouderdomsuitkering

Vergrijzing = de babyboomers (1946-1964 geboren) bereikten in de jaren '90 langzaam pensioen-leeftijd. Meer AOW'ers + langere levensduur + minder werkenden = AOW-pot komt onder druk. Daarom werd de pensioenleeftijd later (van 65 naar 67) verhoogd. De andere opties zijn maatschappelijke veranderingen die de verzorgingsstaat-financiën niet direct raken.

Stap voor stap uitgelegd

  1. Wat is een verzorgingsstaat?

    Een verzorgingsstaat zorgt voor burgers van wieg tot graf: kinderbijslag, ziekenfonds, werkloosheidsuitkering, AOW (ouderdomsuitkering 67+). Opgebouwd in NL na 1957 (Drees).

  2. Wie betaalt? Wie krijgt?

    Werkenden betalen premie via belasting. Ouderen + zieken + werklozen krijgen uitkering. Werkt zolang er genoeg werkenden zijn per uitkering-ontvanger.

  3. Vergrijzing = onbalans

    Geboortegolf 1946-1964 (babyboomers) wordt in jaren '90+ oud. Meer AOW'ers + langere levensduur, terwijl het aantal werkenden niet meegroeit. AOW-pot raakt leeg → in 2012 verhoogde NL pensioenleeftijd van 65 naar 67.

Wat moet je weten om deze vraag te kunnen beantwoorden?

  1. Woordenschat po-1F
    begrijpen 'verzorgingsstaat', 'ontzuiling', 'secularisatie', 'overlegeconomie', 'ouderdomsuitkering'
  2. Pincode — overheid VMBO klas 3-4
    wie betaalt de AOW (werkenden via premie), wie krijgt (67-plussers) — kern van vergrijzings-probleem
  3. Nederlandse staat VMBO klas 3-4
    tijdvak 10 (televisie + computers 1950-nu) — opbouw verzorgingsstaat na WO2 en latere druk door demografie
🎓 Bron
Echte examenvraag uit het Centraal Schriftelijk Eindexamen Geschiedenis VMBO-GL/TL 2025 tijdvak 2.
Oefen deze vraag interactief in Leerkwartier →