Geschiedenis eindexamen VMBO-GL/TL 2025 tijdvak 2 — vraag 1 van 6

Welke uitspraak over de nieuwe Grondwet van 1848 is juist? De nieuwe Grondwet van 1848:

Antwoordopties:
  1. bepaalde dat alle mannen kiesrecht kregen.
  2. gaf het parlement meer macht. ✓
  3. maakte een einde aan de onschendbaarheid van de koning.
  4. maakte van Nederland een republiek.
Het juiste antwoord is B: gaf het parlement meer macht.

Thorbecke's Grondwet van 1848 maakte ministers verantwoordelijk aan het parlement (in plaats van aan de koning). De Tweede Kamer werd voortaan rechtstreeks gekozen. Dit was het begin van de parlementaire democratie in Nederland. Echte machtsoverdracht van koning naar parlement.

Stap voor stap uitgelegd

  1. 1848 = Thorbecke's grondwet

    Johan Rudolph Thorbecke schreef in 1848 een nieuwe Grondwet voor koning Willem II. Reden: angst voor revolutie (1848 = revolutiejaar in heel Europa).

  2. Wat veranderde concreet?

    Ministers werden verantwoordelijk aan het parlement, niet meer aan de koning. Tweede Kamer werd direct gekozen door kiesgerechtigden. Het parlement kreeg dus echt macht.

  3. Wat bleef hetzelfde?

    Censuskiesrecht (alleen rijke mannen mochten stemmen) bleef tot 1917. Koning bleef onschendbaar. Geen republiek — koning bleef staatshoofd.

Wat moet je weten om deze vraag te kunnen beantwoorden?

  1. Woordenschat po-1F
    begrijpen 'Grondwet', 'parlement', 'onschendbaarheid', 'republiek'
  2. Politiek + democratie po-1F
    wat een parlement is + hoe Nederland een constitutionele monarchie is (geen republiek)
  3. Tijdvakken geschiedenis VMBO-GT eindexamen
    Thorbecke 1848 → start parlementaire democratie NL — kern van deze examenvraag
🎓 Bron
Echte examenvraag uit het Centraal Schriftelijk Eindexamen Geschiedenis VMBO-GL/TL 2025 tijdvak 2.
Oefen deze vraag interactief in Leerkwartier →