Geschiedenis eindexamen VMBO-GL/TL 2023 tijdvak 1 — vraag 7 van 5

De ongelijke financiële behandeling tussen het openbaar en bijzonder onderwijs (de 'schoolstrijd') werd uiteindelijk opgelost. Wanneer en hoe gebeurde dat?

Antwoordopties:
  1. in 1887, door de invoering van het Caoutchouc-artikel
  2. in 1887, door de Pacificatie
  3. in 1917, door de invoering van het Caoutchouc-artikel
  4. in 1917, door de Pacificatie ✓
Het juiste antwoord is D: in 1917, door de Pacificatie

Pacificatie van 1917 = grote nationale compromis tussen liberalen, socialisten en confessionelen. Twee zaken tegelijk geregeld: (1) algemeen mannenkiesrecht (liberalen + socialisten kregen wat ze wilden) (2) gelijke financiering bijzonder onderwijs (confessionelen kregen hun zin). Vrouwenkiesrecht volgde in 1919.

Stap voor stap uitgelegd

  1. Wat is een 'pacificatie'?

    Pacificatie = vrede-sluiting tussen partijen. 1917: liberalen + socialisten + confessionelen sluiten compromis. Beide kanten krijgen wat ze willen — basis van NL-overlegcultuur.

  2. Twee dingen geregeld

    1. Algemeen kiesrecht (mannen) — liberalen + socialisten kregen wat ze wilden.
    2. Gelijke financiering bijzonder onderwijs — confessionelen (ARP, RKSP, CHU) kregen hun zin.
    Win-win-compromis = pacificatie.

  3. Caoutchouc-artikel = iets anders

    1887 grondwetswijziging waarbij kiesrecht 'rubber'-achtig flexibel werd — uitbreiding van het censuskiesrecht, maar geen algemeen kiesrecht (dat kwam pas 1917).

Wat moet je weten om deze vraag te kunnen beantwoorden?

  1. De Nederlandse staat vmbo-3
    verzuiling + Pacificatie + onderwijswet
🎓 Bron
Echte examenvraag uit het Centraal Schriftelijk Eindexamen Geschiedenis VMBO-GL/TL 2023 tijdvak 1.
Oefen deze vraag interactief in Leerkwartier →