Geschiedenis eindexamen VMBO-GL/TL 2023 tijdvak 1 — vraag 1 van 5

Koning Willem II liet in 1848 een levensgroot schilderij van zichzelf in de Eerste Kamer ophangen. Dat was niet toevallig — kort daarna kwam de nieuwe Grondwet. Wat veranderde er voor de koning door deze nieuwe Grondwet?

Antwoordopties:
  1. Hij mocht alleen nog maar Tweede Kamerleden benoemen.
  2. Hij verloor veel politieke macht. ✓
  3. Hij was geen voorzitter meer van de Eerste Kamer.
  4. Hij werd lid van het parlement.
Het juiste antwoord is B: Hij verloor veel politieke macht.

Vóór 1848 had de koning veel politieke macht: benoemde ministers, kon wetten weigeren. Met Grondwet 1848 (Thorbecke) werd de koning onschendbaar én verloor hij politieke macht. Ministers werden verantwoordelijk aan parlement. Koning kreeg ceremoniële + symbolische rol. NL = constitutionele monarchie.

Stap voor stap uitgelegd

  1. Waarom 1848?

    Revolutiejaar in heel Europa (1848). Willem II — bang voor zelfde lot als de gevallen Franse koning — werd 'in één nacht van conservatief naar liberaal'. Liet Thorbecke een nieuwe Grondwet schrijven.

  2. Wat veranderde

    • Koning onschendbaar (geen politiek meer)
    • Ministers verantwoordelijk aan parlement
    • Tweede Kamer rechtstreeks gekozen
    • Vrijheid van vereniging, drukpers, godsdienst (langzaam ingevoerd)
    → Begin moderne democratie NL.

Wat moet je weten om deze vraag te kunnen beantwoorden?

  1. De Nederlandse staat vmbo-3
    constitutionele monarchie + ministeriele verantwoordelijkheid
🎓 Bron
Echte examenvraag uit het Centraal Schriftelijk Eindexamen Geschiedenis VMBO-GL/TL 2023 tijdvak 1.
Oefen deze vraag interactief in Leerkwartier →