biologie eindexamen VMBO-GL/TL 2024 tijdvak 1 — vraag 41 van 12

Hans en Karlijn willen geen kinderen meer. Op de poli stellen ze vragen over sterilisatie. Na het gesprek over de sterilisatie bespreken Hans en Karlijn wat er verandert aan de zaadlozing. Hans zegt dat er na de operatie geen zaadcellen meer gemaakt worden waardoor hij onvruchtbaar is. Karlijn zegt dat er na de operatie geen testosteron meer gemaakt wordt waardoor Hans onvruchtbaar is. Wie heeft gelijk?

Antwoordopties:
  1. Geen van beiden heeft gelijk. ✓
  2. Alleen Hans heeft gelijk.
  3. Alleen Karlijn heeft gelijk.
  4. Hans heeft gelijk en Karlijn heeft gelijk.
Het juiste antwoord is A: Geen van beiden heeft gelijk.

Bij sterilisatie van de man (vasectomie) worden de zaadleiders doorgeknipt of afgesloten. De testikels blijven gewoon zaadcellen MAKEN én testosteron produceren. De zaadcellen kunnen alleen niet meer naar buiten — ze worden in het lichaam afgebroken. Onvruchtbaarheid ontstaat dus niet door minder productie, maar door blokkade van de doorgang.

Stap voor stap uitgelegd

  1. Wat doet sterilisatie bij de man?

    Bij vasectomie worden de twee zaadleiders doorgeknipt of afgesloten. Dat zijn de buisjes die zaadcellen van de testikels naar buiten brengen.

  2. Wat gebeurt er in de testikels?

    De testikels blijven GEWOON werken:
    • zaadcellen worden nog steeds gemaakt
    • testosteron wordt nog steeds geproduceerd
    Alleen de UITGANG is dicht — zaadcellen komen niet meer naar buiten en worden in het lichaam afgebroken.

  3. Waarom dan onvruchtbaar?

    Omdat er bij ejaculatie geen zaadcellen meer in het sperma zitten (alleen vloeistof). De vrouw kan dus niet meer bevrucht raken via deze man. Niet door productie-stop, maar door blokkade.

  4. Wat zegt dit over Hans en Karlijn?

    Hans denkt: geen zaadcellen meer gemaakt. FOUT — die worden nog steeds gemaakt. Karlijn denkt: geen testosteron meer. FOUT — testosteron wordt nog steeds gemaakt (dat is een hormoon dat ook nog allerlei andere functies heeft: stem, spieren, etc.). Beide hebben dus het mis.

Wat moet je weten om deze vraag te kunnen beantwoorden?

  1. Woordenschat po-1F
    begrijpen 'sterilisatie', 'testosteron', 'zaadcel', 'zaadleider'
  2. Voortplanting & hormonen vmbo-3
    hoe werkt mannelijk voortplantingsstelsel + waar wordt testosteron gemaakt — kern van deze examenvraag
🎓 Bron
Echte examenvraag uit het Centraal Schriftelijk Eindexamen biologie VMBO-GL/TL 2024 tijdvak 1.
Oefen deze vraag interactief in Leerkwartier →