biologie eindexamen VMBO-GL/TL 2024 tijdvak 1 — vraag 1 van 12

Door de training leert de hond. Hoe heet het type leergedrag dat de hond vertoont tijdens de training met een clicker?

Antwoordopties:
  1. conditionering ✓
  2. gewenning
  3. inprenten
  4. trial-and-error
Het juiste antwoord is A: conditionering

Bij clicker-training koppelt de hond een SIGNAAL (click) aan een GEDRAG (zit) aan een BELONING (snoepje). Dat is klassieke conditionering: een aangeleerde reactie op een specifieke prikkel. Pavlov was de eerste die dit beschreef bij honden + bel + voer.

Stap voor stap uitgelegd

  1. 4 typen leergedrag

    Biologen onderscheiden:
    • Conditionering — prikkel koppelen aan reactie (Pavlov, clicker)
    • Gewenning — leren een prikkel NEGEREN (gewone fietsbel-geluid stoort niet meer)
    • Inprenten — jong dier herkent eerste-bewegende-ding als 'moeder' (eendje + Lorenz)
    • Trial-and-error — uitproberen + onthouden wat werkt

  2. Wat doet clicker-training?

    Hond hoort click → krijgt snoepje. Na herhaling: hond verbindt click = beloning. Dan: click NA gewenst gedrag = hond herhaalt gedrag. Dit is conditionering — net als Pavlov's bel-experiment.

  3. Verschil met trial-and-error

    Bij conditionering geeft de TRAINER het signaal + beloning. Bij trial-and-error zoekt het dier ZELF de oplossing (rat in doolhof). Hier komt het signaal van de mens → conditionering.

Wat moet je weten om deze vraag te kunnen beantwoorden?

  1. Woordenschat po-1F
    begrijpen 'conditionering', 'gewenning', 'inprenten', 'trial-and-error'
🎓 Bron
Echte examenvraag uit het Centraal Schriftelijk Eindexamen biologie VMBO-GL/TL 2024 tijdvak 1.
Oefen deze vraag interactief in Leerkwartier →